przesunąć horyzont

 

paw: wierzchowiec Pana Murugana i my

W dzieciństwie siadałam pod wieżą TV w Bożym Darze i patrzyłam przed siebie. Przy dobrej pogodzie widziałam wieżowce Lublina, oddalone o 30 kilometrów. 

Do dziś mam to we krwi. Uwielbiam przesuwać horyzont – i myślę, że ma tak każdy z nas. 

Azja Południowo-Wschodnia to idealne miejsce na taki restart perspektywy. 

Singapur: Megapolis w pigułce

Zaczynamy z grubej rury. Wjechaliśmy na najwyższy budynek mieszkalny na świecie: 50 pięter, a bilet kosztował… śmieszne 15 złotych. Z góry widać (chyba) całą wyspę.

Wcześniej obowiązkowy punkt programu – Merlion, czyli słynny morski lew i symbol Singapuru. Stoisz pod nim, patrzysz na tłum i w jednym momencie widzisz przekrój całej Azji i reszty świata. Różnorodność ubrań, kultur, urody. Łączy ich jedno: każdy chce, żeby jego jutro było lepsze niż wczoraj.

Forest City: żywa utopia

Przeczytałam w życiu masę książek o utopiach. Znałam klasykę: „Państwo” Platona z rządami filozofów, „Utopię” Morusa z 6-godzinnym dniem pracy czy teokratyczne „Miasto Słońca” Campanelli. Znałam też historię Saint-Simona – wizjonera, który krążył od skrajnego bogactwa do nędzy, próbując od podstaw "przerobić" społeczeństwo. Teraz w jednej z takich utopii po prostu stanęłam.

Forest City w Malezji, tuż przy granicy z Singapurem, dotąd oglądałam tylko na ekranie komputera. Projekt wart 100 miliardów dolarów. Światowe media grzmią, że to opuszczone „miasto duchów”, ale rzeczywistość jest bardziej skomplikowana. Rząd Malezji ostro działa i właśnie przekształca je w Specjalną Strefę Finansową.

Miejsca takie jak to otwierają oczy. Chiny, które mocno tu nadają ton, to już zupełnie inna planeta. Tam nie ma miękkiej gry: praca non stop, nastawienie na zysk, kult zwycięstwa. Do tego dochodzi syntetyczn0-biologiczna inteligencja. Europa rażąco się spóźnia, a Azja pędzi bez trzymanki.

Crypto-państwa i duriany

Obecne systemy polityczne i gospodarcze ewidentnie kapitulują. Radzą sobie z problemami wyłącznie poprzez pompowanie podatków i dodruk pieniądza. Efekt? Gigantyczna biurokracja, inflacja i rosnące wkurzenie społeczne.

A gdyby tak całkowicie zmienić zasady gry? Czy przyszłość to państwa sieciowe? Zdecentralizowane, bez klasycznych urzędów, oparte na kryptowalutach? Technologia już teraz próbuje to ugryźć – świetnym przykładem jest Network School, czyli fizyczny hub i zalążek nowej społeczności dla startupowców, twórców i cyfrowych nomadów.

W temacie polityki mam zresztą jeszcze jeden, bardziej radykalny pomysł: demokracja_losowa. Wyobraźcie sobie, że zamiast marnować miliony na cyrk wyborczy, maszyna losująca wybiera numery PESEL Polaków w wieku produkcyjnym i to oni idą do parlamentu. Oszczędność czasu i pieniędzy, a efekt końcowy? Taki sam lub lepszy.

Na koniec trochę humoru z Kuala Lumpur (KL), gdzie zameldowaliśmy się 1 lipca. Czego nie robi się dla przyjaciół? Namówiłam Rajmunda na zjedzenie duriana. Mina? Bezcenna, i raczej daleko jej było do zachwytu. Tłumaczyłam mu, że natura dała nam cztery proste smaki: słodki, słony, kwaśny (ostrzegający przed zepsuciem) i gorzki (chroniący przed trucizną). Durian wymyka się jednak wszelkim kategoriom. Tego smrodu i smaku nie da się opisać, to trzeba przeżyć!

Lecę dalej przesuwać granice. Do następnego!

---

Kawałek Azji w moim obiektywie:

Singapur i Malezja

Klaudia i ja

Azja i ja

Unix

GM-NAA I/O

MS-DOS

Windows

Linux

Android

iOS

Z pozdrowieniami dla obawiających się Sztucznej Inteligencji powtórzę za JP2: nie lękajcie się! Od siebie dodam szykujcie się na wielkie zmiany. Na dworcach Malezji oglądałam reklamę BYOND Asia. To innowacyjna firma technologiczna specjalizująca się w tworzeniu hiperrealistycznych, interaktywnych cyfrowych awatarów (digital humans) w czasie rzeczywistym. Korzysta z zaawansowanej sztucznej inteligencji, aby zrewolucjonizować obsługę klienta i interakcję człowiek-AI. Główne obszary działalności firmy to interaktywne kioski i interfejsy z wirtualnymi doradcami AI, którzy potrafią płynnie rozmawiać i pomagać użytkownikom. 

Fejsboonio nieustannie zachęca mnie do tworzenia nowych obrazków kciukiem na smartfonie w jedną chwilę. Różne firmy proponują ćwiczenia z odróżnienia prawdy od fałszu, chociaż wiadomo, że prawda jak dłoń - każdy ma swoją. Moja prawda jest taka, że ćwierć wieku temu bardzo młodzi programiści robili dla mnie stronę www szkoły języka angielskiego i uczyli jak mam ją aktualizować. Małe zmiany w zajmowały mi wtedy dużo czasu i nerwów. Dekadę później robiłam i aktualizowałam strony na WordPressie. To było równie czasochłonne.

W niedzielę 12 lipca skorzystałam z Fable 5, bo była darmowa okazja. Nie potrzeba mi tłumacza ani kursów angielskiego. Najnowsza wersja amerykańskiej sztucznej inteligencji przedstawia się jako Klaudiusz, a po chwili zmienia imię na Klaudia. Niepotrzebne okazały się lata mojego doświadczenia reporterskiego i redaktorskiego. Klaudia moje notatki na Facebooku, zamienia w relację z podróży i wybiera 66 zdjęć. Ba! robi stronkę i publikuje za darmo w Internecie. Ja w tym czasie zrobiłam i wydałam obiad. Na deser serwuję wspomnienia z podróży na stronie, którą zrobiłyśmy z Klaudią

Częstuj się i TY

kliknij i zobacz moje azjatyckie wakacje

Singapur i Malezja - fotografie

Mordor w Gardzienicach!

Korporacjuszy na scenie Festiwalu Generator Nadziei zaprezentował Teatr KTO, przypominając

w majowy wieczór 

Teatr KTO - Generator Nadziei

firmowe poranki

firmowe posiłki 

firmową stołówkę

firmowe spotkania motywacyjne

firmowe klikanie w klawiatury

firmowe imprezy integracyjne

firmowe rywalizacje

firmowe awanse 

firmowe romanse 

Zabrakło tylko arkuszy kalkulacyjnych wyświetlanych na ścianie. Gospodynie z Gardzienic
przygotowały pączki dla poprawienia nastroju po niewesołym spektaklu. Mnie widowisko 
przypomniało sytuację sprzed lat, gdy pracowałam na posadzie, może nie w korporacji,
ale w firmie, którą kupiła korporacja światowa. Siedziałam z rękami nad klawiaturą,
układając w myśli tekst, który miałam napisać. Nagle odwróciłam się i zobaczyłam twarz szefa,
nawet nie rozgniewanego, ale w jakimś straszliwym zdumieniu. Zapytał: 
- Ewa, co ty robisz?  
- Myślę - odpowiedziałam.  
- Pisz! Nikt tu nie płaci za myślenie. Pisz…  
To była już końcówka mojej pracy w tamtym miejscu. Później głównie byłam sprzedawcą,
bo wszyscy jesteśmy sprzedawcami, chociaż mało kto się do tego przyznaje. 
Sprzedawca, pośrednik, nie są zawodami cieszącymi się poważaniem. Lepiej być bezrobotnym
patriotą niż pospolitym sprzedawcą lub producentem. Jednak w dzisiejszym świecie będzie się
liczyła umiejętność myślenia i sprzedawania. Bo czy nie nie było tak zawsze? Zawsze liczyli się
kupcy, twórcy nowych przedmiotów i odkrywcy nowych rynków zbytu. A także ci,
którzy nie marudzą, tylko szybko oswajają nowe idee i umiejętności
Ostatnio na Facebooku i wyświetlił mi się dramatyczny apel, jakby sprzed lat:    
- Ostatnio mało publikujesz! Publikuj więcej, wrzuć jakieś zdjęcie. Animuj zdjęcie. . .Kilka lat temu musiałam prosić grafika, żeby legalnym programem zrobił korektę fotografii.
Teraz manipulacje i zmiany mogę robić kciukiem na smartfonie z pomocą Sztucznej Inteligencji
(AI). Pozwala to na wpisywanie tekstowych komend w celu zmiany tła lub stworzenia
fotorealistycznych ludzi od zera. I jak zwykle w takich sytuacjach pojawia się pytanie,
czy to jest moralne? Ja się tylko bawię, ale wielu na tym zarabia. Dużo.

dolce far niente

Jesteśmy wędrowcami na tej Ziemi, która uczy patrzeć na rzeczywistość, jak na przejście, a nie turystykę. Dla mnie Sycylia to tam, gdzie wiosna pachnie

pierwszy lot z Lublina do Trapani 

 mimozą

 puchowcem wspaniałym 

 gorzką czekoladą
 słodkim espresso

 smażonym tuńczykiem

 morską solą

 kościelnym kadzidłem
 pochodniami procesji

 gałązkami palmowymi

 wiosennym deszczem

Sycylia nie jest po prostu wyspą. To stan umysłu, w którym zasady są święte, historia zagląda w okna, a deszcz... cóż, deszcz to darmowe nawilżanie cery w cenie wędrówki! Zapraszam Cię w podróż śladami „Geparda”, czerwonych koszul i smaków, których nie zapomnę do końca życia. 
Palermo przywitało nas deszczem. Stara część miasta wciąż ma w sobie to „coś”. Sycylijska wiosna bywa kapryśna. Deszcz pokrzyżował plany wędrowania w parku Zingaro i podziwiania gór soli w Trapani. Jednak nawet, gdy morze jest żółte od piasku, a tonara w Scopello zamknięta, Sycylia jest wyjątkowa. Miejscowi mówią: minchia - to słowo pasuje tu do wszystkiego!

Wielkopiątkowa procesja w Ennie to najstarsza tradycja pasyjna w Europie, wywodząca się z czasów hiszpańskiego panowania. Około 2500 członków 16 bractw przemierza miasto w ciszy lub przy żałobnej muzyce, niosąc figury Chrystusa i Matki Boskiej. Uczestnicy ubrani są w długie tuniki i kaptury zakrywające twarz, z otworami na oczy, co ma symbolizować pokutę.

Istniejące od wieków grupy (najstarsza od 1261 r.), od wieków mają inny kolor szat. Bractwa niosą narzędzia męki Chrystusa: gwoździe, młotki, srebrniki Judasza. W procesji niesiony jest XVI-wieczny relikwiarz Świętego Ciernia

W Modice też można przeżyć coś mistycznego: procesję Madonna Vasa Vasa. Dwa tłumy, dwie figury - Chrystus Zmartwychwstały i Madonna w czerni. Po spotkaniu na rynku następuje „vasata” - pocałunek. Madonna zrzuca czarny płaszcz, spod którego wyłania się błękit sukni, a w niebo wzlatują białe gołębie. Modica to także czekolada, która pamięta Azteków. Nie przypomina niczego, co znacie ze sklepowych półek. Jest szorstka, ziarnista, bez dodatku masła kakaowego. Czuć w niej nutę cynamonu i kryształki cukru, które powoli rozpuszczają się na języku. To receptura przywieziona wieki temu przez Hiszpanów, którzy nauczyli się jej od rdzennych mieszkańców Meksyku. Prawdziwa podróż w czasie ukryta w kostce kakao.       

„No co wy!”, czyli sycylijski kodeks kulinarny. Na Sycylii jedzenie to religia, a dogmaty są jasne: Cappuccino po południu? Zapomnij. Wino Marsala przed obiadem? Absolutnie nie! Kolacja przed 19:00? Nawet nie próbuj pytać. Choć pizza kusi kolorami a makaron kształtami, ja oddałam serce tuńczykowi. Zapomnijcie o tym z puszki. Tutaj króluje ten z patelni lub rusztu. Największe zaskoczenie? Tuńczyk średnio wysmażony, podawany z prażoną czerwoną cebulą i... truskawkami. Połączenie absurdalne? Nie, po prostu genialne.
Podczas wiosennej podróży po Sycylii można dostrzec drzewa z żółtymi kwiatami. Okazało się, że to mimozy, które są symbolem kobiecej siły i zwiastują wiosnę na wyspie. Można je spotkać w ogrodach, na balkonach, a także w cukierniach jako Torta Mimosa - biszkoptowe ciasto przypominające te słoneczne kwiaty. W Syrakuzach, gdzie Archimedes dokonywał odkryć, czuć ducha Grecji, Arabii i Hiszpanii. Zachwyca tu puchowiec wspaniały.
Wszędzie zwracają uwagę sycylijskie donice w kształcie głów. Legenda głosi, że dziewczyna odcięła głowę niewiernemu kochankowi i zasadziła w niej bazylię. Do dziś Sycylijki sadzą zioła w takich „głowach”. 
💝💝💝 zobacz proszę 👇👇👇

Wielki Tydzień sycylijski na fotografiach

💥dolce far niente, czyli słodkie lenistwo 💦

uczciwa robota

Jesteś w IV kohorcie! Zaniepokoiła mnie ta wiadomość. Przecież starożytny Rzym upadł a jego legiony znikły. Jednak w kolejnym zdaniu doczytałam, że zakwalifikowałam się do bezpłatnego programu AIDEAS i nauczę się korzystać z

pies w ubraniu Mikołaja z kotem w tle 

Grammarly
ChatGPT (OpenAI)
Claude (Anthropic)
Gemini (Google
DeepSeek
Microsoft Copilot

Midjourney

DALL-E 3

Adobe Firefly

Stable Diffusio

Sora

Runway

Ucieszyłam się, że mnie przyjęli na kurs wykorzystywania sztucznej inteligencji w pracy. Obawiałam się, że będzie jakiś ageism i komputer powie: nie! Starszej pani nie bierzemy, bo nowe rzeczy są dla młodych. Jednak dostałam prompt guide, żeby zrobić coś samodzielnie na początek i czytam pierwsze polecenie: “Wykonaj hiperrealistyczne zdjęcie zwierzaka w podstawie załączonego zdjęcia ubranego w kompletne przebranie świętego Mikołaja. Wymagania: Zwierzak ubrany w czerwony strój Mikołaja z białą futrzaną lamówką, czarnym paskiem i czapką Mikołaja. Zwierzak powinien wyrażać radość, ciekawość, pozując bezpośrednio do obiektywu. Tło powinno być rozmyte, ale rozpoznawalne jako świąteczne wnętrze. Światło powinno być ciepłe i nastrojowe. Cała postać zwierzaka widoczna na zdjęciu. Na grafice nie może być żadnych postaci ludzkich. 
Szkoda, że nie może być tych ludzkich postaci, bo ja mam świetne zdjęcie, ze świetnym psem w świetnym przebraniu. Właściwie to mam już wszystkie zdjęcia wszystkiego i potrzebuję czegoś nowego. Bo już nawet teksty mam napisane o wszystkim. Nawet moja wirtualna koleżanka Natalia mówi:  "O, myślałam, że napisałaś coś nowego, a tu zonk! jakiejś starocie sprzed lat”. Dlatego skorzystałam z możliwości, przedstawionych przez inną wirtualną koleżankę i zapisałam się na kurs robienia czegoś nowego. 
Ale czy ja potrzebuję widzieć sztucznego psa? Ja nawet nie potrzebuję brunatnego niedźwiedzia, aligatora, ani żadnego potwora - takie ruchome obrazki robi Sora. To zaawansowany model sztucznej inteligencji stworzony przez OpenAI, który generuje realistyczne i kreatywne materiały wideo na podstawie opisów tekstowych tzw. promptów. Nie wiem tylko, po co mi nierealistyczne video w moralnej pracy?

Bo praca przede wszystkim powinna być uczciwa, nieprawdaż? 

🙈🙉🙊

a teraz bez lęku kliknij w ten link

historia nauczycielką życia

Moja koleżanka, jak wielu Polaków kupiła sobie mieszkanko w Alicante. Jest tam bardzo ładnie,

morze ciepłe

palmy wysokie

ulice szerokie

ludzie życzliwi

kultura bogata

zabytki wspaniałe

turystów wielu

W tych dniach jest wspaniała fiesta, upamiętniająca czasy, gdy Maurowie wylądowali na hiszpańskich plażach i zostali na kilka stuleci. Parady organizowane są w wielu miejscowościach Hiszpanii, ale najpiękniejsze odbywają się ponoć w Alicante. W średniowieczu nazwą Maurów określano wszystkich muzułmanów zamieszkujących Andaluzję i północne obszary Afryki.

Jak widać na zdjęciach przybycie wyznawców islamu i zajęcie przez nich półwyspu Iberyjskiego jest świetną okazją do imprezowania. I nikogo nie dziwi upamiętnienie  najeźdźców i wieków zniewolenia, które przyniosło nieeuropejską kulturę, nieeuropejską architekturę, nieeuropejską sztukę.

Fascynujące dla mnie jest to, że w tej imprezie uczestniczy chyba całe miasto. Wszyscy przebierają się za średniowiecznych chrześcijan i muzułmanów. Widowisko prawie tak barwne, jak Semana Santa, które świętują na Wielkanoc. Wynoszą wtedy wielkie ołtarze, które niosą bractwa, pięknie ubrane w peleryny z wysokimi i spiczastymi kapturami. Taka platforma to pewnie waży tonę albo i więcej. A oni idą kołyszącym się krokiem w rytm muzyki, podobnej do tej z fiesty "Moros y Cristianos". 

Dziwne, nieprawdaż? W Polsce rekonstrukcje historyczne są dramatycznie martyrologiczne. Inaczej niż w Wielkiej Brytanii, gdzie kultywują zdobycie Brytanii przez Cesarstwo Rzymskie. Rzymscy legioniści zrobili sobie fantastyczną promocję i zdobyli zachwyt kolejnych pokoleń. A przecież byli bezwzględnymi mordercami. Tymczasem co i rusz możemy obejrzeć jakiś angielski film, w którym pokazują króla Artura i jego dzielnych rycerzy, którzy z dumą donaszają rzymskie miecze, bo legioniści byli wspaniali. Zabijali wieśniaków, byli bezwzględnymi mordercami, ale budowali też wielkie mury, miasta i drogi. Armia była wspaniała, a Juliusz Cezar, który zniewolił Europę był wspaniałym wodzem. 

We wdzięcznej pamięci najwyraźniej zapisują się ci, którzy potrafią dobrze pisać. Historia jest nauczycielką życia, pisaną przez zwycięzców.

tężnie i tatuaże

 W “Żalu nad starym szlafrokiem, czyli przestrodze dla tych, co posiadają więcej smaku niż pieniędzy“ Denis Diderot wyjaśnił fenomen konsumpcji. Filozof pisał w połowie XVIII wieku o sobie i pewnie nie znane były jeszcze wtedy podręczne 

na rynku w Marakeszu

kłamstwa rynkowe
bibeloty z wycieczki

utensylia ozdobne

woda w plastiku

T-shirty z hasłem

russian lips

hybrydowe paznokcie

siłownie w piwnicy

tężnie we wsi

Diderot po pół wieku życia i wzbogaceniu, kupił wytworny szlafrok. Po czym zauważył, że musi kupić inne rzeczy, żeby pasowały do nowobogackiego stylu. Po kolejnych dwóch wiekach kompulsywne zakupy zyskały nazwę efektu Diderota. Wiesz jak jest: zepsuje się spłuczka w toalecie - żeby wymienić trzeba rozbić trochę glazury, tego wzoru nie ma już w sklepach, więc trzeba wymienić wszystkie płytki. No i umywalkę, bo widać spękane szkliwo. O! armaturę też… terakotę … drzwi… przedpokój…

Po remoncie całego mieszkania - czas na relaks, ale kto remontuje, ten nie podróżuje. Jednak miasta dbają o mieszkańców, fundując namiastki uzdrowisk i tężnie, prawie jak w sanatorium. Tężnie w XIV w. stworzono w Lombardii, do pozyskiwania soli ze słonej wody. W Kołobrzegu po 1710 pojawiło się kilka takich warzelni soli. Słynną konstrukcję w Ciechocinku. zaprojektował Jakub Graff, profesor Akademii Górniczej w Kielcach. Gdy pojawiły się tańsze sposoby pozyskiwania soli, szkoda było rozrzucać górę patyków. Sprzedano ideę leczenia siedzeniem przy wodzie płynącej po gałązkach, miastom i wioskom.

W wakacje '2025 Uniwersytet Rolniczy w Krakowie przeprowadził badania nad tężniami. Stwierdzono obecność bakterii E. coli, Clostridium perfringens i Enterococcus faecalis, wykryto też inne bakterie i grzyby, w tym szczepy potencjalnie chorobotwórcze. 

I tak arystokratyczne wyjazdy “do wód” zjechały do prostego ludu, mającego w pogardzie elity mówiące językami i świecące gładką skórą. “Na kwadracie”, jak teraz nazywa się osiedla, powstają salony - nie literackie, kulturalne, czy ogólnie: elitarne. W modzie są salony populistycznie plebejskie - tatuażu, manicuru i makijażu. Przed wiekami, za górami, za lasami te ozdoby miały silne znaczenie duchowe i społeczne,  były związane z rytuałami przejścia i odzwierciedlały status społeczny. Były też oznaką przestępczości lub niewolnictwa. Teraz są pospolitą usługą. No i sztos - jak to mówią.